تزریق دیسکوژل چگونه انجام میشود؟
یکی از شایعترین مشکلات ستون فقرات که بسیاری از افراد در طول زندگی خود با آن مواجه میشوند، بیرونزدگی دیسک بین مهرهای است. این مشکل میتواند باعث درد شدید در ناحیه کمر، انتشار درد به پاها، بیحسی و محدودیت حرکتی شود. در سالهای اخیر روشهای کمتهاجمی مختلفی برای درمان این عارضه معرفی شدهاند که یکی از جدیدترین و مؤثرترین آنها تزریق دیسکوژل است.
تزریق دیسکوژل روشی نوین در درمان دیسک کمر و برخی مشکلات ستون فقرات است که بدون نیاز به جراحی باز انجام میشود. این روش با هدف کاهش فشار داخل دیسک و کاهش درد بیماران طراحی شده و در بسیاری از موارد میتواند جایگزین مناسبی برای جراحیهای سنگین ستون فقرات باشد.
در سالهای اخیر تزریق دیسکوژل در بسیاری از کشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار گرفته و نتایج موفقیتآمیزی در درمان بیماران مبتلا به فتق دیسک داشته است. این روش به دلیل کمتهاجمی بودن، دوره نقاهت کوتاه و میزان موفقیت بالا مورد توجه پزشکان و بیماران قرار گرفته است. تا پایان این مقاله از از دکتر حسن محمدی، بهترین متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات در تهران همراه ما باشید.
دیسکوژل چیست؟
دیسکوژل مادهای ژلمانند است که از ترکیب الکل اتیلیک، اتیل سلولز و مقدار بسیار کمی فلز تنگستن ساخته شده است. این ماده کاملاً ایمن طراحی شده و هنگام تزریق در فضای دیسک بین مهرهای قرار میگیرد. هدف از تزریق دیسکوژل کاهش فشار داخل دیسک و کمک به کاهش علائم ناشی از بیرونزدگی دیسک است.
ماده اصلی تشکیلدهنده دیسکوژل الکل اتیلیک است. استفاده از الکل اتیلیک برای درمان مشکلات دیسک سابقهای نسبتاً طولانی دارد و نخستین بار در سال ۱۹۷۵ برای درمان کمتهاجمی بیرونزدگی دیسک مورد استفاده قرار گرفت. در آن زمان مشخص شد که الکل میتواند با کاهش حجم ماده داخل دیسک، فشار روی اعصاب را کاهش دهد.
با وجود اثربخشی مناسب، استفاده مستقیم از الکل مشکلاتی نیز داشت. تزریق آن درد زیادی ایجاد میکرد و معمولاً نیاز به بیهوشی داشت. همچنین الکل در تصویربرداری قابل مشاهده نبود و در صورت نشت از دیسک میتوانست باعث دردهای انتشاری شود.
به همین دلیل پژوهشگران تلاش کردند مادهای ایمنتر طراحی کنند. در نتیجه این تحقیقات، ترکیبی به نام دیسکوژل ایجاد شد که امروزه در روش تزریق دیسکوژل مورد استفاده قرار میگیرد.
ساختار دیسکوژل چگونه است؟
در ساختار دیسکوژل از مادهای به نام اتیل سلولز استفاده شده است. این ماده هنگام تماس با آب موجود در هسته دیسک حالتی شبیه الیاف پنبهای پیدا میکند. این ویژگی باعث میشود ماده تزریقشده در محل خود باقی بماند و احتمال نشت آن کاهش پیدا کند.
همچنین این ویژگی کمک میکند مسیرهای پارگی دیسک تا حدی مسدود شوند و انتشار مواد ایجادکننده درد کاهش یابد. به همین دلیل تزریق دیسکوژل علاوه بر کاهش فشار داخل دیسک میتواند به کاهش التهاب و درد نیز کمک کند.
در ساختار دیسکوژل مقدار بسیار کمی فلز تنگستن نیز وجود دارد. وجود این فلز باعث میشود ماده تزریقشده در تصاویر پزشکی قابل مشاهده باشد. به این ترتیب پزشک میتواند در هنگام انجام تزریق دیسکوژل محل دقیق تزریق را کنترل کند.
تزریق دیسکوژل چگونه انجام میشود؟
روش تزریق دیسکوژل یک تکنیک کمتهاجمی محسوب میشود و معمولاً تحت بیحسی موضعی انجام میشود. در این روش پزشک با استفاده از یک سوزن بسیار ظریف وارد فضای دیسک میشود و مقدار مشخصی از دیسکوژل را در داخل دیسک تزریق میکند.
کل فرآیند تزریق دیسکوژل معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد. این روش تحت هدایت تصویربرداری انجام میشود تا محل دقیق سوزن و ماده تزریقشده به طور کامل کنترل شود.
یکی از ویژگیهای مهم تزریق دیسکوژل این است که ماده تزریقشده پس از ورود به دیسک به حالتی پایدار تبدیل میشود و به صورت یک ایمپلنت کوچک در محل باقی میماند. این ماده میتواند فشار داخل دیسک را کاهش داده و در نتیجه علائم ناشی از فشار روی اعصاب را کمتر کند.
مزایای تزریق دیسکوژل
تزریق دیسکوژل نسبت به بسیاری از روشهای درمانی دیگر مزایای قابل توجهی دارد. یکی از مهمترین مزایای این روش کمتهاجمی بودن آن است. در این روش برشی روی پوست ایجاد نمیشود و تنها با استفاده از یک سوزن ظریف تزریق انجام میشود.
از دیگر مزایای تزریق دیسکوژل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش قابل توجه درد بیماران
- عدم نیاز به جراحی باز
- عدم ایجاد جای زخم
- کاهش خطر سندرم جراحی ناموفق ستون فقرات
- امکان انجام به صورت سرپایی
- عدم نیاز به بستری طولانی در بیمارستان
- دوره نقاهت کوتاه
- عدم محدودیت برای انجام درمانهای دیگر در آینده
میزان موفقیت تزریق دیسکوژل در بسیاری از مطالعات بین ۸۰ تا ۹۰ درصد گزارش شده است که نشاندهنده اثربخشی مناسب این روش در بیماران منتخب است.
مدت بستری پس از تزریق دیسکوژل
یکی از مزایای مهم تزریق دیسکوژل این است که این روش به صورت سرپایی انجام میشود. بیماران معمولاً چند ساعت پس از انجام تزریق قادر به راه رفتن هستند و در همان روز مرخص میشوند.
در اغلب موارد بیمار میتواند حدود یک تا دو ساعت پس از تزریق دیسکوژل راه برود و فعالیتهای سبک روزمره را انجام دهد. البته رعایت توصیههای پزشک در دوران پس از درمان اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی اثر تزریق دیسکوژل مشخص میشود؟
اثر درمانی تزریق دیسکوژل ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. شدت درد، میزان بیرونزدگی دیسک و شرایط جسمی بیمار میتواند در زمان بهبود تأثیر داشته باشد.
در بیشتر بیماران کاهش درد طی سه تا شش هفته پس از تزریق دیسکوژل مشاهده میشود. در این مدت بدن فرصت دارد تا با تغییرات ایجاد شده در دیسک سازگار شود و فشار وارد شده به اعصاب کاهش پیدا کند.
پس از انجام تزریق دیسکوژل معمولاً فعالیتهای سبک مانند پیادهروی یا رانندگی کوتاهمدت بعد از چند هفته مجاز است. ورزشهای سنگین یا فعالیتهای شدید معمولاً باید تا حدود دو ماه به تعویق بیفتند.
کاربرد تزریق دیسکوژل در درمان بیماریهای ستون فقرات
یکی از مهمترین کاربردهای تزریق دیسکوژل درمان فتق دیسک بین مهرهای است. در این بیماری بخشی از دیسک از محل طبیعی خود خارج شده و به ریشههای عصبی فشار وارد میکند.
این فشار میتواند باعث درد شدید در ناحیه کمر یا گردن شود و حتی به اندامها انتشار پیدا کند. در چنین شرایطی تزریق دیسکوژل میتواند با کاهش فشار داخل دیسک به کاهش علائم کمک کند.
بیرونزدگی دیسک معمولاً در اثر افزایش سن، ساییدگی تدریجی دیسک و کاهش انعطافپذیری آن ایجاد میشود. در بسیاری از موارد این مشکل در ناحیه کمری و بهویژه در سطح مهرههای L4 و L5 مشاهده میشود.
موارد مناسب برای تزریق دیسکوژل
پزشک متخصص پس از بررسی شرایط بیمار مشخص میکند که آیا تزریق دیسکوژل گزینه مناسبی برای درمان است یا خیر. برخی از مواردی که ممکن است برای این روش مناسب باشند عبارتند از:
- درد ناشی از فتق دیسک که به درمانهای غیرجراحی پاسخ نداده است
- دردهای دیسکوژنیک موضعی یا رادیکولار
- دردهای طولانی مدت که نیاز فوری به جراحی ندارند
- بیمارانی که تمایل به انجام جراحی ندارند
- بیمارانی که به دلیل مشکلات پزشکی نمیتوانند تحت جراحی قرار بگیرند
در چنین شرایطی تزریق دیسکوژل میتواند به عنوان یک گزینه درمانی کمتهاجمی مورد بررسی قرار گیرد.
هزینه درمان با دیسکوژل
هزینه تزریق دیسکوژل در مقایسه با بسیاری از جراحیهای ستون فقرات کمتر است. اگر این روش با جراحیهایی مانند فیوژن ستون فقرات مقایسه شود، هزینه آن معمولاً حدود یکسوم تا یکچهارم آن جراحیها است.
به همین دلیل تزریق دیسکوژل علاوه بر مزایای درمانی، از نظر اقتصادی نیز برای بسیاری از بیماران گزینه قابلقبولی محسوب میشود.
جمعبندی
تزریق دیسکوژل یکی از روشهای نوین و کمتهاجمی برای درمان بیرونزدگی دیسک و کاهش دردهای ناشی از آن است. این روش با کاهش فشار داخل دیسک و کمک به ترمیم ناحیه آسیبدیده میتواند در بسیاری از بیماران باعث کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی شود.
با وجود مزایای متعدد تزریق دیسکوژل، انتخاب این روش درمانی باید پس از بررسی دقیق شرایط بیمار انجام شود. تشخیص صحیح و انتخاب روش درمان مناسب نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان مشکلات ستون فقرات دارد.
دکتر حسن محمدی به عنوان جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات با بررسی دقیق وضعیت بیماران و استفاده از روشهای نوین درمانی، تلاش میکند بهترین گزینه درمانی را برای هر بیمار انتخاب کند. در صورت وجود دردهای مداوم کمر یا گردن و علائم ناشی از فتق دیسک، مراجعه به پزشک متخصص میتواند اولین گام برای درمان مؤثر و پیشگیری از پیشرفت بیماری باشد.
من دکتر حسن محمدی، متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات هستم. بیش از ۱۵ سال است که در حوزهی درمان و جراحی بیماریهای مغزی، نخاعی و ستون فقرات فعالیت میکنم و همواره تلاش کردهام با بهرهگیری از دانش روز، تجربه بالینی و تکنولوژیهای نوین، بهترین مسیر درمانی را برای بیمارانم فراهم کنم.
در این سالها افتخار داشتهام که در کنار تیم توانبخشی بیمارستان رفیده، بهعنوان عضو اصلی تیم درمان بیماران دچار ضایعات مغزی و نخاعی فعالیت کنم. هر روز در کنار این بیماران، معنای واقعی صبر، امید و اراده را لمس کردهام و همین تجربهها، انگیزهی من را برای ادامهی مسیر دوچندان کرده است.
در حال حاضر ریاست بیمارستان توانبخشی رفیده را بر عهده دارم و در کنار کار درمانی، در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و دانشگاه آزاد اسلامی به آموزش دانشجویان میپردازم. باور دارم انتقال تجربه و تربیت نسل آینده پزشکان، بخشی جداییناپذیر از رسالت حرفهای من است.
برای من، پزشکی فقط یک تخصص نیست؛ راهی است برای خدمت، بازگرداندن امید و کمک به بیماران تا بتوانند دوباره زندگی عادی و شایستهای را تجربه کنند.
اگر در مسیر درمان دچار تردید هستید یا به دنبال مشاورهای مطمئن برای بیماریهای مغز، نخاع یا ستون فقرات میگردید، با اطمینان میگویم که در این مسیر همراهتان خواهم بود.
