درد پشت سر: دلایل، علائم و روشهای درمان
سردرد یکی از شایعترین مشکلات مغز و اعصاب است که میتواند در نواحی مختلف سر ظاهر شود. درد پشت سر ممکن است دلایل متعددی داشته باشد و شدت و نوع آن بسته به علت متفاوت باشد. شناخت علت دقیق و درمان مناسب این نوع سردرد اهمیت بالایی دارد. تا پایان این مقاله از از دکتر حسن محمدی، بهترین متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات در تهران همراه ما باشید.
آیا درد پشت سر خطرناک است؟
سردرد پشت سر میتواند علل سادهای مانند خستگی یا وضعیت بد بدن داشته باشد، اما گاهی نشانه بیماریهای جدی است. در صورتی که درد ناگهانی با علائمی مانند تهوع شدید، استفراغ، ضعف در بازو و پا، غش یا تغییرات بینایی همراه باشد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
علت درد پشت سر
درد پشت سر میتواند ناشی از موارد زیر باشد:
- اختلالات عضلانی و اسکلتی: فشار یا گرفتگی عضلات گردن و پشت سر باعث درد میشود.
- مشکلات ستون فقرات: فتق دیسک گردن، آرتروز و تنگی کانال نخاعی میتواند سردرد سرویکوژنیک ایجاد کند.
- عوامل عصبی و روانی: استرس، اضطراب و اختلالات عصبی ممکن است باعث درد و گرفتگی عضلات سر و گردن شود.
- التهاب پوشش مغزی و اعصاب اسکالپ: از دیگر عوامل درد پشت سر هستند.
تشخیص دقیق توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب، با بررسی نوع درد، محل انتشار و علائم همراه، انجام میشود.
انواع و علل شایع درد پشت سر
آسیبهای ورزشی
ورزش شدید یا طولانی میتواند باعث سردرد ضربانی در هر دو طرف سر شود. این سردردها ممکن است با تهوع یا حساسیت به نور همراه باشند و معمولاً در سنین زیر ۳۰ سال شایعتر هستند.
اختلالات عصبی
اختلالات عصبی و روانی میتوانند باعث درد پشت سر و گرفتگی عضلات شوند.
اختلالات دندانی
مشکلات دندان و فک میتواند از طریق اعصاب به مغز منتقل شود و باعث سردرد پشت سر شود.
فشار خون پایین
فشار خون پایین شدید میتواند سردرد ایجاد کند که معمولاً با مصرف مایعات و نمک کنترل میشود.
آرتروز و التهاب گردن
آرتروز گردن و سایر التهابات مفصلی باعث درد پشت سر و گردن میشوند. این درد با حرکت شدیدتر شده و ممکن است با داروهای ضد التهاب و کمپرس آب گرم تسکین یابد.
فتق دیسک گردنی
فتق دیسک گردن میتواند باعث سردرد سرویکوژنیک شود که از پشت سر آغاز شده و به شقیقهها یا پشت چشمها منتشر میشود. علائم ممکن است شامل درد در شانهها و بازوها نیز باشد.
نورالژی اکسیپیتال
این نوع سردرد ناشی از تحریک یا آسیب به اعصاب پس سری است و میتواند به صورت درد شدید و تیرکشنده در پشت سر و گردن ظاهر شود.
علائم نورالژی اکسیپیتال:
- درد تیرکشنده پشت چشم
- حساسیت به نور
- درد هنگام حرکت گردن
میگرن و سردردهای تنشی
- میگرن: معمولاً در یک طرف سر و همراه با حالت تهوع، حساسیت به نور و صدا و درد ضرباندار است.
- سردرد تنشی: ناشی از گرفتگی عضلات گردن و پشت سر، درد مبهم و پیوسته ایجاد میکند.
سردردهای خوشهای
سردردهای شدید و دردناک که در دورههای مشخصی تکرار میشوند و ممکن است با ریزش اشک، گرفتگی بینی و حساسیت به نور و صدا همراه باشند.
درمان درد پشت سر
درمانهای عمومی
- استفاده از مسکنهای بدون نسخه مانند استامینوفن
- کمپرس آب گرم برای عضلات گردن و پشت سر
- اصلاح وضعیت بدن و استفاده از صندلی ارگونومیک
درمان سردردهای ناشی از آرتروز
- داروهای ضد التهاب
- کمپرس آب گرم
- مراجعه به پزشک در صورت تشدید درد
درمان سردردهای ناشی از فتق دیسک
- فیزیوتراپی و تمرینات کششی
- دستکاری کایروپراکتیک
- تزریق اپیدورال در صورت التهاب
- جراحی در موارد شدید
درمان نورالژی اکسیپیتال
- گرما درمانی
- داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)
- ماساژ و شلکنندههای عضلانی
- بیحسی موضعی در موارد شدید
درمان سردردهای میگرنی و خوشهای
- داروهای پیشگیرانه و مسکنهای فوری
- شناسایی و اجتناب از محرکها
- استفاده از کمپرس آب سرد روی شقیقهها و پیشانی
- در موارد شدید، داروهای تزریقی یا جراحی
پیشگیری از سردردهای ناشی از ورزش
- گرم کردن بدن قبل از ورزش
- مصرف مایعات کافی
- اجتناب از ورزش در هوای گرم یا ارتفاع بالا
- مصرف داروهای پیشگیرانه در صورت نیاز
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
- سردرد جدید که بیش از چند روز طول بکشد
- سردردی که فعالیت روزانه را مختل کند
- تغییرات ناگهانی در شخصیت، هوشیاری یا بینایی
- سردرد شدید و ناگهانی که با تهوع یا استفراغ همراه است
در چنین مواردی مراجعه سریع به متخصص مغز و اعصاب دکتر حسن محمدی در تهران ضروری است تا علت دقیق تشخیص داده شود و درمان مناسب آغاز شود.
کلام آخر
من دکتر حسن محمدی، متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات هستم. بیش از ۱۵ سال است که در حوزهی درمان و جراحی بیماریهای مغزی، نخاعی و ستون فقرات فعالیت میکنم و همواره تلاش کردهام با بهرهگیری از دانش روز، تجربه بالینی و تکنولوژیهای نوین، بهترین مسیر درمانی را برای بیمارانم فراهم کنم.
در این سالها افتخار داشتهام که در کنار تیم توانبخشی بیمارستان رفیده، بهعنوان عضو اصلی تیم درمان بیماران دچار ضایعات مغزی و نخاعی فعالیت کنم. هر روز در کنار این بیماران، معنای واقعی صبر، امید و اراده را لمس کردهام و همین تجربهها، انگیزهی من را برای ادامهی مسیر دوچندان کرده است.
در حال حاضر ریاست بیمارستان توانبخشی رفیده را بر عهده دارم و در کنار کار درمانی، در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و دانشگاه آزاد اسلامی به آموزش دانشجویان میپردازم. باور دارم انتقال تجربه و تربیت نسل آینده پزشکان، بخشی جداییناپذیر از رسالت حرفهای من است.
برای من، پزشکی فقط یک تخصص نیست؛ راهی است برای خدمت، بازگرداندن امید و کمک به بیماران تا بتوانند دوباره زندگی عادی و شایستهای را تجربه کنند.
اگر در مسیر درمان دچار تردید هستید یا به دنبال مشاورهای مطمئن برای بیماریهای مغز، نخاع یا ستون فقرات میگردید، با اطمینان میگویم که در این مسیر همراهتان خواهم بود.
