مراقبتهای بعد از جراحی آنوریسم مغزی
آنوریسم مغزی به گشادشدگی یا بیرونزدگی غیرطبیعی دیواره یکی از شریانهای داخل مغز گفته میشود. این مشکل معمولاً به دلیل ضعف در لایههای داخلی رگ بهوجود میآید. در صورت پارگی آنوریسم، خون وارد فضای اطراف مغز شده و خونریزی زیرعنکبوتیه رخ میدهد؛ وضعیتی خطرناک که میتواند باعث سکته مغزی، کاهش سطح هوشیاری، کما یا حتی مرگ شود.
در این مقاله، دکتر حسن محمدی جراح و متخصص مغز و اعصاب نکات مهم درباره روشهای درمان آنوریسم مغزی و مراقبتهای ضروری پس از جراحی آنوریسم مغزی را توضیح میدهد. تا پایان این مقاله از از دکتر حسن محمدی، بهترین متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات در تهران همراه ما باشید.
علائم مهم آنوریسم مغزی
تشکیل یا پارگی آنوریسم ممکن است با علائم زیر همراه باشد:
- سردردهای ناگهانی و بسیار شدید
- تاری دید یا دوبینی
- تهوع و استفراغ
- از دست دادن تعادل
- سرگیجه
- حساسیت به نور
- تشنج
- کاهش سطح هوشیاری
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه فوری به متخصص مغز و اعصاب ضروری است.
روشهای درمان آنوریسم مغزی
براساس نوع آنوریسم، شدت پارگی و شرایط بیمار، دو روش اصلی برای درمان وجود دارد:
1. جراحی برای بستن شریان (Clipping)
در این روش، جراح با باز کردن جمجمه، کلیپ مخصوصی را روی گردن آنوریسم قرار میدهد تا از جریان خون به داخل آن جلوگیری شود.
2. آندوواسکولار کویلینگ
در این روش کمتهاجمی، یک کاتتر از طریق رگ پا وارد عروق مغز شده و سیمپیچهای خاصی داخل آنوریسم قرار داده میشود تا از پارگی جلوگیری شود.
دکتر حسن محمدی با توجه به شرایط هر بیمار، مناسبترین روش درمانی را انتخاب میکند.
مراقبتهای پس از جراحی آنوریسم مغزی
۱. بهبودی زخم جراحی آنوریسم مغزی
روند ترمیم زخم به سبک زندگی و وضعیت سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. عواملی مثل دیابت، فشار خون بالا، مصرف سیگار یا ضعف سیستم ایمنی باعث طولانیتر شدن روند بهبود میشود.
توصیههای مهم:
- عدم مصرف دخانیات
- رعایت تغذیه مناسب
- کنترل قند و فشار خون
- استراحت کافی
۲. مراقبت صحیح از محل زخم
برای جلوگیری از عفونت باید موارد زیر رعایت شود:
- ضدعفونی روزانه زخم با بتادین
- تمیز کردن زخم با گاز استریل مرطوب
- پانسمان خشک و تمیز
- تعویض مرتب پانسمان
استحمام
- ۵ تا ۷ روز اول محل زخم نباید خیس شود.
- با اجازه پزشک، معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز بعد میتوان استحمام کامل انجام داد.
۳. پیشگیری از خونریزی مغزی
در برخی بیماران، پس از جراحی آنوریسم مغزی ممکن است قسمتی از استخوان جمجمه موقتاً وجود نداشته باشد (کرانیکتومی). در این حالت ضربه به سر بسیار خطرناک است.
توصیه مهم:
تا زمان ترمیم جمجمه، بیمار باید هنگام خروج از منزل از کلاه محافظ استفاده کند.
۴. تشنج پس از جراحی آنوریسم مغزی
برخی بیماران بعد از پارگی آنوریسم یا جراحی، دچار تشنج میشوند.
در صورت بروز تشنج:
- فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- بیمار را به پهلو بخوابانید.
- اشیای خطرناک اطراف را دور کنید.
- هرگز دست و پای بیمار را برای توقف حرکات فشار ندهید.
۵. سفر بعد از جراحی آنوریسم مغزی
- سفر هوایی تا زمان بهبود کامل توصیه نمیشود، زیرا خطر تشنج و نبود امکانات اورژانسی در هواپیما وجود دارد.
- سفرهای کوتاه زمینی با رعایت احتیاط بلامانع است.
۶. رابطه جنسی پس از جراحی آنوریسم مغزی
- اگر آنوریسم درمان نشده باشد، رابطه جنسی ممکن است خطر پارگی آنوریسم را افزایش دهد.
- پس از جراحی آنوریسم مغزی، معمولاً بعد از حدود یک ماه و با تأیید دکتر محمدی میتوان فعالیت جنسی را از سر گرفت.
۷. سردردهای بعد از جراحی آنوریسم مغزی
سردرد پس از جراحی طبیعی است؛ اما اگر سردرد همراه با موارد زیر بود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- تهوع و استفراغ
- کاهش سطح هوشیاری
- افت فشار
- شدت گرفتن ناگهانی سردرد
۸. داروها و مکملهای ضروری
بسته به شرایط بیمار، ممکن است داروهای زیر تجویز شود:
- مسکنها مانند ایبوپروفن، نوافن یا دیکلوفناک
- مکملها و مولتیویتامینها برای بهبود زخم
- داروهای ضدانعقاد (در صورت اختلال در راه رفتن یا تعادل)
خوددرمانی ممنوع است؛ مصرف دارو باید دقیقاً طبق تجویز پزشک باشد.
چه زمانی باید فوراً به دکتر مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم زیر، مراجعه فوری به دکتر حسن محمدی ضروری است:
- تشنج
- تب غیرطبیعی
- سردرد شدید همراه تهوع
- ترشح از گوش یا بینی
- درد قفسه سینه
- کاهش سطح هوشیاری
- مشکلات کنترل ادرار و مدفوع
- تورم و درد پاها
کلام آخر
جراحی آنوریسم مغزی از حساسترین و حیاتیترین جراحیهای مغز است و رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل نقش بسیار مهمی در جلوگیری از عوارض احتمالی و بازگشت بیمار به زندگی عادی دارد. هرگونه بیتوجهی به علائم هشداردهنده میتواند خطرناک باشد، به همین دلیل لازم است روند درمان تحت نظر پزشک متخصص ادامه یابد.
دکتر حسن محمدی، جراح مغز و اعصاب در تهران، با تجربه گسترده در درمان آنوریسمهای مغزی و انجام جراحیهای پیشرفته، همراه شما در تمام مراحل درمان و دوران نقاهت است. در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرطبیعی یا نیاز به مشاوره، مراجعه بهموقع به پزشک میتواند بهترین تضمین برای حفظ سلامت و پیشگیری از عوارض باشد.
من دکتر حسن محمدی، متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات هستم. بیش از ۱۵ سال است که در حوزهی درمان و جراحی بیماریهای مغزی، نخاعی و ستون فقرات فعالیت میکنم و همواره تلاش کردهام با بهرهگیری از دانش روز، تجربه بالینی و تکنولوژیهای نوین، بهترین مسیر درمانی را برای بیمارانم فراهم کنم.
در این سالها افتخار داشتهام که در کنار تیم توانبخشی بیمارستان رفیده، بهعنوان عضو اصلی تیم درمان بیماران دچار ضایعات مغزی و نخاعی فعالیت کنم. هر روز در کنار این بیماران، معنای واقعی صبر، امید و اراده را لمس کردهام و همین تجربهها، انگیزهی من را برای ادامهی مسیر دوچندان کرده است.
در حال حاضر ریاست بیمارستان توانبخشی رفیده را بر عهده دارم و در کنار کار درمانی، در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و دانشگاه آزاد اسلامی به آموزش دانشجویان میپردازم. باور دارم انتقال تجربه و تربیت نسل آینده پزشکان، بخشی جداییناپذیر از رسالت حرفهای من است.
برای من، پزشکی فقط یک تخصص نیست؛ راهی است برای خدمت، بازگرداندن امید و کمک به بیماران تا بتوانند دوباره زندگی عادی و شایستهای را تجربه کنند.
اگر در مسیر درمان دچار تردید هستید یا به دنبال مشاورهای مطمئن برای بیماریهای مغز، نخاع یا ستون فقرات میگردید، با اطمینان میگویم که در این مسیر همراهتان خواهم بود.
