آموزش های قبل و بعد از عمل جراحی سندروم تونل کارپال(CTS) به بیماران

اهنمای جامع عمل جراحی سندروم تونل کارپال (CTS)؛ اقدامات قبل و بعد از عمل

عصب مدیان (عصب میانی یا Median Nerve) در ناحیه مچ دست از زیر بافت همبندی مچ دست و از روی استخوان‌های مچ عبور می‌کند. محل عبور هشت تاندون سطحی و عمقی دست و تاندون بلند شست به همراه عصب مدین، تونل کارپال نامیده می‌شود. اگر به هر دلیلی این فضای تونل کارپال تنگ شود، به این عصب فشار وارد شده و اختلالات حسی و حرکتی در انگشتان دست بروز می‌کند؛ به این بیماری سندرم تونل کارپال یا CTS گفته می‌شود.

هر عاملی که باعث کاهش اندازه تونل یا افزایش حجم بافت‌های داخل تونل شود، علائم بیماری را ایجاد می‌کند.

شیوع این بیماری در خانم‌های خانه‌دار، آرایشگران، کاربران کامپیوتر، نگارگران، قصاب‌ها، مکانیک‌های خودرو، رانندگان ماشین‌های سنگین و به‌طور کلی افرادی که کار سنگین و مداوم دستی انجام می‌دهند، بیشتر است.

از علل مهم این بیماری می‌توان به دیابت، بارداری، اختلالات تیروئید (به‌ویژه کم‌کاری تیروئید)، شکستگی‌ها، دررفتگی‌ها، استئوفیت‌های استخوان‌های مچ، تومورها، کیست‌ها و حرکات تکراری مچ و انگشتان اشاره نمود.

سندروم تونل کارپال معمولاً به‌آهستگی و با علائمی مانند سوزش، خارش، سوزن‌سوزن شدن یا بی‌حسی در کف دست و انگشتان آغاز می‌شود. علائم این عارضه معمولاً در طول شب شدیدتر شده و خواب بسیاری از بیماران را مختل می‌کند؛ تا جایی که بسیاری از افراد احساس می‌کنند برای رهایی از علائم، باید دست خود را در هوا تکان دهند.

تشخیص قطعی این سندرم با رد سایر علل از جمله مشکلات ستون فقرات گردنی، کم‌کاری تیروئید و نوروپاتی دیابتی انجام می‌شود. پس از رد موارد فوق، با انجام نوار عصب و عضله (EMG/NCS) می‌توان شدت درگیری عصب را به طور دقیق تعیین کرد. درجات خفیف این سندرم با بستن آتل فانکشنال، اصلاح الگوی فعالیت و فیزیوتراپی قابل درمان است، اما در موارد متوسط تا شدید که علائم پایدار مانده یا عضلات دست در معرض تحلیل قرار دارند، عمل جراحی سندروم تونل کارپال به منظور آزادسازی عصب مدیان انجام می‌گیرد.تنگی کانال نخاعی کمری و گردنی دکتر حسن محمدی

اقدامات لازم قبل از عمل جراحی سندروم تونل کارپال (CTS)

رعایت نکات بهداشتی و دارویی پیش از جراحی نقش اساسی در کاهش خطرات اتاق عمل و عفونت‌های بعدی دارد:

  • چند ساعت قبل از جراحی تمام بدن خود را با آب و صابون بشویید و پس از آن از هیچ‌گونه کرم، پماد، لوسیون یا مواد آرایشی استفاده نکنید.
  • برای کم شدن خطر آلودگی محل برش، موهای مچ دست و نواحی اطراف آن را با ماشین اصلاح برقی کوتاه کنید. از خودتراش یا تیغ ژیلت استفاده نکنید، زیرا خراشیدگی‌های ریز پوستی مسیر ورود میکروب‌ها را باز می‌کند.
  • در صورت داشتن ناخن مصنوعی آن را جدا کرده و لاک انگشتان دست و پا را پاک کنید.
  • قبل از ورود به بخش جراحی، سمعک، عینک، دندان مصنوعی و انواع زیورآلات (انگشتر، النگو، ساعت و دستبند) را خارج نمایید.
  • لباس مخصوص اتاق عمل (گان) را بپوشید و موهای سر را به طور کامل با کلاه یک‌بار مصرف بپوشانید.
  • فهرست کامل تمام داروهای مصرفی خود در هفته‌های اخیر را در اختیار تیم درمان و پزشک معالج قرار دهید؛ به‌ویژه داروهای مربوط به قند خون، فشار خون و تیروئید.
  • قطع مصرف داروهای ضد انعقاد و رقیق‌کننده خون باید حتماً طبق دستور پزشک و به صورت زیر مدیریت شود:
    • هپارین: ۶ ساعت پیش از جراحی
    • انوکساپارین: ۱۲ ساعت پیش از جراحی
    • آسپرین: ۳ روز پیش از جراحی
    • پلاویکس و ریواروکسابان: ۵ روز پیش از جراحی
    • وارفارین: یک هفته پیش از جراحی
  • از حدود ۸ تا ۱۰ ساعت قبل از جراحی از خوردن و آشامیدن هرگونه غذا و مایعات خودداری کنید تا حین بیهوشی خطری برای ریه پیش نیاید.
  • انجام تمرینات تنفس عمیق و سرفه آرام پس از اتمام جراحی به خروج بهتر ترشحات ریوی ناشی از بیهوشی کمک شایانی می‌کند.

اقدامات لازم بعد از عمل جراحی سندروم تونل کارپال (CTS)

پس از جراحی، توجه به نحوه تغذیه، تعویض پانسمان و مراقبت از بخیه‌ها اهمیت فراوانی دارد:

  • در صورت استفاده از بیهوشی عمومی، تا چند ساعت نباید چیزی میل کنید. پس از دریافت اجازه از پرستار، ابتدا مقدار کمی آب مصرف کنید و در صورت نبود حالت تهوع، مصرف مایعات را به مرور افزایش دهید. پس از حدود ۶ ساعت رژیم غذایی نرم آغاز می‌شود.
  • برای پیشگیری از عفونت، آنتی‌بیوتیک تجویزشده را طبق دستور مصرف کنید.
  • بسته به روش جراحی، از بخیه‌های جذبی یا کشیدنی استفاده می‌شود.
  • در هفته اول نباید به پانسمان آب برسد. پس از یک هفته در صورت تأیید پزشک می‌توان بدون پانسمان دوش گرفت. در صورت ضرورت استحمام در روزهای نخست، حتماً از کاور و پانسمان ضد آب استفاده شود.
  • پانسمان اولیه دست که همراه با باند کشی بسته شده است تا ۴ روز اول نباید باز شود. پس از آن تعویض پانسمان به صورت یک‌روزدرمیان انجام می‌شود.
  • کشیدن بخیه‌ها معمولاً دو هفته پس از جراحی انجام می‌پذیرد؛ البته در افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که ترمیم پوست در آن‌ها آهسته‌تر است، ممکن است کشیدن بخیه‌ها تا ۳ هفته به تعویق بیفتد.
  • وضعیت زخم را هر روز بررسی کنید و در صورت بروز تغییرات غیرعادی به جراح خود اطلاع دهید.
  • جلسه ویزیت مجدد دو هفته پس از عمل را به طور منظم انجام دهید.

نشانه‌های عفونت پس از جراحی سندروم تونل کارپال

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود:

  • خروج ترشحات چرکی زرد یا سبزرنگ از محل برش
  • بوی نامطبوع در محل پانسمان
  • قرمزی شدید، تورم یا سفت شدن اطراف زخم
  • گرمی موضعی در محل جراحی
  • تب و لرز
  • تشدید ناگهانی و غیرعادی درد دست
  • خونریزی یا خیس شدن مکرر پانسمان با ترشحات غیرعادی

احساس ملایم سوزش، خارش مختصر یا کمی تورم و سفتی اولیه در مسیر برش طی روزهای ابتدایی طبیعی است و بهبود می‌یابد. از مالیدن بتادین، الکل یا آب اکسیژنه روی خود زخم باز پرهیز کنید، چرا که این ترکیبات باعث آسیب به بافت‌های نوظهور و کندی روند ترمیم می‌شوند؛ بتادین صرفاً برای پاک کردن پوست سالم پیرامون زخم کاربرد دارد.

حرکت دادن عضو جراحی‌شده

در طی دو هفته ابتدایی پس از جراحی، انگشتان دست را به آرامی و به صورت متناوب حرکت دهید تا از ایجاد خشکی مفصلی، سفتی و ورم تاندون‌ها جلوگیری شود. در طول این دو هفته اولیه از مشت کردن کامل و محکم دست پرهیز نمایید. بعد از گذشت یک ماه و با صلاح‌دید پزشک معالج، می‌توانید تمرینات تقویتی مانند کار با توپ اسفنجی نرم را برای بازگرداندن قدرت پنجه آغاز کنید.

اصول تغذیه بعد از عمل جراحی سندروم تونل کارپال

تغذیه اصولی نقش مهمی در کاهش التهاب عصب مدیان، ترمیم پوست و تاندون‌ها و پیشگیری از عوارض بیهوشی دارد:

  • پروتئین: ماهی، مرغ، تخم‌مرغ، حبوبات و گوشت بدون چربی برای ساخت و ترمیم بافت‌ها ضروری هستند.
  • ویتامین A: با تقویت سیستم ایمنی و تسریع کلاژن‌سازی، در ترمیم محل برش جراحی نقش مهمی دارد و از منابعی چون هویج، اسفناج، بروکلی و تخم‌مرغ به دست می‌آید.
  • ویتامین C: عنصری حیاتی در سنتز کلاژن و اتصال بافت همبندی مچ است؛ مصرف مرکبات، کیوی، توت‌فرنگی و فلفل دلمه‌ای روند التیام را سرعت می‌بخشد.
  • ویتامین D و کلسیم: لبنیات کم‌چرب و منابع غنی‌شده سلامت استخوان‌ها و ثبات بافت‌های مچ دست را پشتیبانی می‌کنند.
  • ویتامین E و ویتامین K: ویتامین E به عنوان آنتی‌اکسیدان قوی با رادیکال‌های آزاد مقابله کرده و ویتامین K به تعادل فرآیند انعقاد خون و ترمیم عروق کمک می‌کند.
  • فیبر: مصرف جو دوسر، سبزیجات تازه، آلو و نان‌های سبوس‌دار مانع از بروز یبوست ناشی از داروهای مسکن و کم‌تحرکی می‌شود.
  • روی (زینک): مصرف مغزها، دانه‌های روغنی و گوشت‌های بدون چربی سرعت بهبود لایه‌های مختلف پوست را افزایش می‌دهد.
  • آهن: بازسازی هموگلوبین و اکسیژن‌رسانی به بافت‌های دست را تسهیل می‌کند.
  • کربوهیدرات‌های پیچیده: تأمین‌کننده انرژی پایدار بدن برای فرآیند ترمیم و سوخت‌وساز سلولی هستند.
  • پروبیوتیک‌ها: استفاده از ماست پروبیوتیک و مواد غذایی تخمیرشده به بازسازی تعادل باکتری‌های مفید دستگاه گوارش پس از دریافت آنتی‌بیوتیک‌ها کمک می‌نماید.
  • چربی‌های سالم: روغن زیتون، گردو و آووکادو با خواص ضدالتهابی خود فشار ثانویه بر مسیر عصب را تعدیل می‌کنند.

    دکتر حسن محمدی تنگی کانال نخاعی کمری

سوالات متداول

عمل جراحی سندروم تونل کارپال چگونه انجام می‌شود و چقدر طول می‌کشد؟

این جراحی به دو روش باز یا آندوسکوپیک انجام می‌شود که در آن رباط عرضی مچ دست برش داده می‌شود تا فضای تونل باز شده و فشار از روی عصب مدیان برداشته شود. زمان جراحی معمولاً کوتاه است و بسته به شرایط بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد.

گزگز و بی‌حسی انگشتان چه مدت پس از جراحی برطرف می‌شود؟

در بسیاری از بیماران، احساس درد و گزگز شبانه بلافاصله یا ظرف چند روز پس از آزادسازی عصب کاهش محسوسی پیدا می‌کند. با این حال، اگر عصب به مدت طولانی تحت فشار شدید بوده باشد، بازگشت کامل حس و قدرت عضلانی ممکن است چند ماه زمان ببرد.

از چه زمانی می‌توان دست جراحی‌شده را برای انجام فعالیت‌های روزمره به کار گرفت؟

کارهای سبک مثل گرفتن قاشق، لباس پوشیدن و نوشتن معمولاً پس از چند روز تا دو هفته با احتیاط امکان‌پذیر است. انجام کارهای سنگین، حمل بارهای سنگین یا فعالیت‌های پرفشار شغلی نیازمند سپری شدن ۶ تا ۸ هفته و تأیید جراح متخصص است.

جمع‌بندی

سندروم تونل کارپال یکی از شایع‌ترین درگیری‌های عصب محیطی دست است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند سبب آسیب پایدار عصب مدیان و آتروفی عضلات انگشت شست گردد. هنگامی که روش‌های نگه‌دارنده پاسخ مناسبی ندهند، جراحی آزادسازی تونل کارپال مطمئن‌ترین راهکار برای نجات عصب و بازگرداندن عملکرد دست خواهد بود. موفقیت این جراحی در گرو آمادگی‌های دقیق پیش از عمل، مراقبت اصولی از زخم، تغذیه مناسب و پرهیز از حرکات پرخطر در دوران نقاهت است که تحت ارزیابی و راهنمایی‌های دقیق جراح متخصص مغز، اعصاب و ستون فقرات، دکتر حسن محمدی، با بالاترین کیفیت درمانی و بازگشت پایدار به فعالیت‌های روزمره همراه خواهد بود.

تنگی کانال نخاعی کمری

من دکتر حسن محمدی، متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات هستم. بیش از ۱۵ سال است که در حوزه‌ی درمان و جراحی بیماری‌های مغزی، نخاعی و ستون فقرات فعالیت می‌کنم و همواره تلاش کرده‌ام با بهره‌گیری از دانش روز، تجربه‌ بالینی و تکنولوژی‌های نوین، بهترین مسیر درمانی را برای بیمارانم فراهم کنم.

در این سال‌ها افتخار داشته‌ام که در کنار تیم توانبخشی بیمارستان رفیده، به‌عنوان عضو اصلی تیم درمان بیماران دچار ضایعات مغزی و نخاعی فعالیت کنم. هر روز در کنار این بیماران، معنای واقعی صبر، امید و اراده را لمس کرده‌ام و همین تجربه‌ها، انگیزه‌ی من را برای ادامه‌ی مسیر دوچندان کرده است.

در حال حاضر ریاست بیمارستان توانبخشی رفیده را بر عهده دارم و در کنار کار درمانی، در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و دانشگاه آزاد اسلامی به آموزش دانشجویان می‌پردازم. باور دارم انتقال تجربه و تربیت نسل آینده پزشکان، بخشی جدایی‌ناپذیر از رسالت حرفه‌ای من است.

برای من، پزشکی فقط یک تخصص نیست؛ راهی است برای خدمت، بازگرداندن امید و کمک به بیماران تا بتوانند دوباره زندگی عادی و شایسته‌ای را تجربه کنند.

اگر در مسیر درمان دچار تردید هستید یا به دنبال مشاوره‌ای مطمئن برای بیماری‌های مغز، نخاع یا ستون فقرات می‌گردید، با اطمینان می‌گویم که در این مسیر همراهتان خواهم بود.

جراحی لیزر دیسک کمر: مزایا و نکات مهم

جراحی لیزر دیسک کمر یکی از روش‌های کم‌تهاجمی برای درمان برخی از انواع فتق یا بیرون‌زدگی دیسک بین‌مهره‌ای است که با هدف کاهش فشار از روی عصب‌های نخاعی و بهبود درد کمر و پا انجام می‌شود. این روش در سال‌های اخیر به‌دلیل برش کوچک، درد کمتر پس از عمل و بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره، توجه بسیاری از بیماران و پزشکان را به خود جلب کرده است.

با این حال، باید توجه داشت که جراحی لیزر دیسک کمر برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب آن به نوع دیسک، شدت علائم، نتیجه MRI و نظر متخصص ستون فقرات بستگی دارد. در این مقاله به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که دیسک کمر چیست، جراحی لیزر دیسک کمر چگونه انجام می‌شود، چه کسانی کاندید مناسبی هستند، چه مزایا و محدودیت‌هایی دارد و مراقبت‌های بعد از آن چیست.تا پایان این مقاله از از دکتر حسن محمدی، بهترین متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات در تهران همراه ما باشید.

دیسک کمر چیست و چرا دچار آسیب می‌شود؟

دیسک‌های بین‌مهره‌ای مانند ضربه‌گیر بین مهره‌های ستون فقرات عمل می‌کنند. هر دیسک از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

  • هسته مرکزی نرم و ژله‌ای به نام نوکلئوس پولپوزوس
  • لایه بیرونی محکم به نام آنولوس فیبروزوس

این ساختار به ستون فقرات اجازه می‌دهد هم انعطاف‌پذیر باشد و هم فشارهای روزانه را تحمل کند. زمانی که دیسک دچار فرسایش، پارگی یا بیرون‌زدگی شود، ممکن است به ریشه‌های عصبی اطراف فشار وارد کند و باعث درد، بی‌حسی یا ضعف شود.

علل شایع آسیب دیسک کمر

علت بروز مشکلات دیسک کمر می‌تواند یکی یا ترکیبی از موارد زیر باشد:

  • افزایش سن و کاهش آب دیسک
  • بلند کردن اجسام سنگین به روش نادرست
  • نشستن طولانی‌مدت
  • چاقی و اضافه وزن
  • ضعف عضلات مرکزی بدن
  • ضربه یا تصادف
  • حرکات ورزشی ناصحیح
  • عوامل ژنتیکی
  • بیماری‌های زمینه‌ای و اختلالات اسکلتی

علائم دیسک کمر چیست؟

علائم دیسک کمر بسته به محل و شدت آسیب متفاوت است، اما شایع‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:

  • درد کمر، به‌ویژه در ناحیه پایین کمر
  • انتشار درد به باسن، ران یا ساق پا
  • درد تیرکشنده به پاها یا سیاتیک
  • بی‌حسی یا گزگز در پا یا انگشتان
  • ضعف عضلانی
  • محدودیت در خم شدن، نشستن یا ایستادن طولانی
  • تشدید درد با سرفه، عطسه یا زور زدن

در موارد شدیدتر، اگر فشار زیادی به اعصاب وارد شود، ممکن است بیمار دچار اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع شود که یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود.

جراحی لیزر دیسک کمر چیست؟

جراحی لیزر دیسک کمر یا به‌عبارت دقیق‌تر، رفع فشار دیسک با کمک لیزر، یک روش کم‌تهاجمی است که در آن از انرژی لیزر برای کاهش حجم بخشی از دیسک یا تبخیر بافت اضافی استفاده می‌شود تا فشار از روی عصب برداشته شود.

در این روش، هدف اصلی این است که:

  • فشار داخل دیسک کاهش یابد
  • برجستگی دیسک کمتر شود
  • عصب تحت فشار آزاد شود
  • درد کمر و درد تیرکشنده پا کاهش پیدا کند

این روش معمولاً برای فتق‌های خفیف تا متوسط دیسک و در بیمارانی که به درمان‌های دارویی و فیزیوتراپی پاسخ نداده‌اند، مطرح می‌شود.

جراحی لیزر دیسک کمر چگونه انجام می‌شود؟

جراحی لیزر دیسک کمر معمولاً با برش بسیار کوچک و تحت هدایت تصویربرداری انجام می‌شود. روند کلی آن به این صورت است:

  1. بیمار در وضعیت مناسب روی تخت قرار می‌گیرد.
  2. ناحیه عمل بی‌حس می‌شود یا در برخی موارد از بیهوشی سبک استفاده می‌شود.
  3. یک سوزن یا کانولای ظریف تحت هدایت فلوروسکوپی یا تصویربرداری وارد ناحیه دیسک می‌شود.
  4. فیبر لیزر از طریق همان مسیر به داخل دیسک هدایت می‌شود.
  5. لیزر باعث کاهش بخشی از بافت یا کاهش فشار داخل دیسک می‌گردد.
  6. پس از اطمینان از اثر درمان، ابزار خارج شده و محل ورود پانسمان می‌شود.

این روش نسبت به جراحی باز، آسیب بافتی کمتری دارد و به همین دلیل اغلب با درد و خونریزی کمتر همراه است.

چه کسانی کاندید مناسب جراحی لیزر دیسک کمر هستند؟

همه بیماران دیسک کمر کاندید جراحی لیزر دیسک کمر نیستند. این روش بیشتر برای افرادی مناسب است که:

  • فتق دیسک خفیف تا متوسط دارند
  • درد آن‌ها به پا انتشار پیدا می‌کند
  • با درمان دارویی، استراحت و فیزیوتراپی بهتر نشده‌اند
  • در MRI، بیرون‌زدگی دیسک به‌صورت محدود دیده می‌شود
  • مشکل شدید استخوانی یا ناپایداری واضح ستون فقرات ندارند
  • کاندید جراحی باز گسترده نیستند

این روش معمولاً برای چه کسانی مناسب نیست؟

در برخی شرایط، جراحی لیزر دیسک کمر انتخاب اول نیست، از جمله:

  • فتق‌های بسیار شدید یا بزرگ
  • تنگی شدید کانال نخاعی
  • بی‌ثباتی مهره‌ها
  • لغزش واضح مهره
  • وجود ضعف شدید عصبی
  • سندرم دم اسب
  • ضایعات پیچیده یا چندسطحی

در این موارد، پزشک ممکن است روش‌های دیگر مانند میکرودیسککتومی، جراحی باز یا لامینکتومی را پیشنهاد کند.

مزایای جراحی لیزر دیسک کمر

جراحی لیزر دیسک کمر مزایای متعددی دارد، به‌ویژه برای بیمارانی که به دنبال یک روش کم‌تهاجمی هستند:

1. برش کوچک‌تر

در این روش به برش بزرگ نیاز نیست و همین موضوع باعث کاهش آسیب به بافت‌های اطراف می‌شود.

2. درد کمتر پس از عمل

به‌دلیل کم‌تهاجمی بودن، درد بعد از عمل معمولاً کمتر از جراحی باز است.

3. خونریزی کمتر

از آنجا که جراحی گسترده انجام نمی‌شود، خونریزی نیز کمتر است.

4. دوره نقاهت کوتاه‌تر

بسیاری از بیماران سریع‌تر به فعالیت‌های سبک روزمره برمی‌گردند.

5. خطر کمتر عفونت

برش کوچک‌تر به‌طور کلی با خطر عفونت کمتری همراه است.

6. بازگشت سریع‌تر به کار

در صورت مناسب بودن شرایط، بیمار ممکن است زودتر از جراحی‌های باز به کار یا فعالیت‌های سبک بازگردد.

7. حفظ بیشتر بافت‌های سالم

این روش نسبت به جراحی‌های وسیع، آسیب کمتری به عضلات و بافت‌های اطراف وارد می‌کند.

محدودیت‌ها و معایب جراحی لیزر دیسک کمر

با وجود مزایا، جراحی لیزر دیسک کمر محدودیت‌هایی هم دارد:

  • برای همه انواع دیسک مناسب نیست
  • در فتق‌های بزرگ ممکن است اثر کافی نداشته باشد
  • نیازمند تشخیص دقیق بر اساس MRI است
  • مهارت و تجربه جراح در نتیجه بسیار مؤثر است
  • در برخی بیماران ممکن است به درمان تکمیلی نیاز باشد
  • احتمال برگشت علائم در صورت رعایت نکردن مراقبت‌ها وجود دارد

به همین دلیل، انتخاب این روش باید کاملاً شخصی‌سازی شود و صرفاً بر اساس تبلیغات یا توصیه‌های غیرتخصصی نباشد.

تفاوت جراحی لیزر دیسک کمر با جراحی باز چیست؟

بسیاری از بیماران می‌خواهند بدانند جراحی لیزر دیسک کمر چه تفاوتی با جراحی باز دارد.

جراحی لیزر

  • کم‌تهاجمی‌تر است
  • برش کوچک‌تری دارد
  • دوره بهبودی کوتاه‌تری دارد
  • مناسب برخی موارد محدودتر است

جراحی باز یا میکرودیسککتومی

  • برای موارد شدیدتر کاربرد دارد
  • امکان برداشتن مستقیم بخش بیرون‌زده دیسک را فراهم می‌کند
  • در برخی بیماران نتیجه قطعی‌تر و مناسب‌تری دارد
  • ممکن است نقاهت بیشتری داشته باشد

انتخاب بین این روش‌ها به شدت بیرون‌زدگی دیسک، علائم بیمار و نظر متخصص بستگی دارد.

قبل از جراحی لیزر دیسک کمر چه بررسی‌هایی لازم است؟

قبل از انجام جراحی لیزر دیسک کمر معمولاً موارد زیر بررسی می‌شوند:

  • معاینه کامل توسط متخصص ستون فقرات یا جراح مغز و اعصاب
  • بررسی MRI کمری
  • گاهی نوار عصب و عضله
  • بررسی سابقه بیماری‌های زمینه‌ای
  • ارزیابی داروهای مصرفی
  • بررسی وضعیت انعقاد خون در صورت نیاز

این ارزیابی‌ها کمک می‌کنند تا مشخص شود آیا بیمار واقعاً کاندید مناسبی برای این روش هست یا خیر.

مراقبت‌های بعد از جراحی لیزر دیسک کمر

مراقبت بعد از جراحی لیزر دیسک کمر نقش بسیار مهمی در نتیجه نهایی دارد. هرچند این روش کم‌تهاجمی است، اما رعایت نکات بعد از عمل برای جلوگیری از عود علائم ضروری است.

توصیه‌های مهم بعد از عمل:

  • استراحت نسبی در روزهای اول
  • پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین
  • اجتناب از خم شدن ناگهانی
  • راه رفتن سبک طبق نظر پزشک
  • مصرف منظم داروهای تجویز شده
  • توجه به وضعیت پانسمان و محل ورود سوزن
  • شروع فیزیوتراپی در زمان مناسب
  • پیروی از آموزش‌های حرکتی پزشک

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر پس از عمل علائمی مانند موارد زیر ایجاد شود، باید با پزشک تماس گرفت:

  • افزایش درد شدید
  • تب
  • ترشح از محل عمل
  • بی‌حسی یا ضعف جدید
  • مشکل در ادرار یا دفع
  • درد غیرعادی یا رو به بدتر شدن

دوره نقاهت جراحی لیزر دیسک کمر چقدر است؟

مدت زمان بهبودی پس از جراحی لیزر دیسک کمر به شرایط بیمار، شدت آسیب و نوع فعالیت روزانه بستگی دارد. در بسیاری از بیماران، درد به‌تدریج طی چند روز تا چند هفته کاهش پیدا می‌کند، اما بازگشت کامل به فعالیت‌های سنگین ممکن است بیشتر طول بکشد.

عوامل مؤثر بر سرعت بهبودی:

  • سن بیمار
  • شدت فتق دیسک
  • رعایت مراقبت‌های بعد از عمل
  • وزن بیمار
  • وضعیت عضلات کمر
  • انجام فیزیوتراپی
  • سبک زندگی و نوع فعالیت شغلی

آیا جراحی لیزر دیسک کمر درد را کاملاً از بین می‌برد؟

این سؤال بسیار مهم است. پاسخ این است که جراحی لیزر دیسک کمر در بسیاری از بیماران باعث کاهش قابل توجه درد می‌شود، اما هیچ روش درمانی تضمین 100 درصدی برای حذف کامل درد ندارد. میزان موفقیت به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله:

  • تشخیص درست
  • انتخاب صحیح بیمار
  • شدت آسیب دیسک
  • وجود یا عدم وجود آسیب عصبی
  • میزان پایبندی بیمار به مراقبت‌ها

در صورتی که بیمار مناسب انتخاب شود، این روش می‌تواند نتایج بسیار خوبی در کاهش درد و بهبود عملکرد داشته باشد.

عوارض احتمالی جراحی لیزر دیسک کمر

اگرچه جراحی لیزر دیسک کمر روشی کم‌خطرتر از جراحی باز است، اما مانند هر اقدام پزشکی دیگری ممکن است با عوارضی همراه باشد، از جمله:

  • درد موقت در محل عمل
  • التهاب یا تحریک عصبی گذرا
  • عود علائم در برخی بیماران
  • عدم پاسخ کافی به درمان
  • عفونت در موارد نادر
  • آسیب به بافت‌های اطراف در صورت اجرای نادرست

انتخاب جراح باتجربه و انجام دقیق ارزیابی‌های قبل از عمل، احتمال بروز این عوارض را کاهش می‌دهد.

چه زمانی جراحی لیزر دیسک کمر بهترین گزینه است؟

جراحی لیزر دیسک کمر زمانی بهترین گزینه محسوب می‌شود که:

  • درد بیمار با درمان‌های غیرجراحی بهتر نشده باشد
  • فتق دیسک محدود و قابل درمان با روش کم‌تهاجمی باشد
  • علائم عمدتاً ناشی از فشار مکانیکی روی عصب باشند
  • بیمار تمایل به روشی کم‌تهاجمی‌تر داشته باشد
  • ارزیابی تخصصی، مناسب بودن این روش را تأیید کند

جمع‌بندی

جراحی لیزر دیسک کمر یک روش کم‌تهاجمی و نوین برای درمان برخی از بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری است. این روش با هدف کاهش فشار از روی عصب‌ها، کاهش درد و بهبود عملکرد انجام می‌شود و در بیمارانی که به درمان‌های غیرجراحی پاسخ نداده‌اند، می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

با این حال، باید توجه داشت که جراحی لیزر دیسک کمر برای همه بیماران مناسب نیست و تصمیم نهایی باید بر اساس معاینه تخصصی، MRI و شرایط بالینی بیمار گرفته شود. انتخاب درست بیمار، مهارت جراح و رعایت مراقبت‌های بعد از عمل، سه عامل اصلی در موفقیت این روش هستند.

اگر شما یا یکی از عزیزانتان از دردهای مزمن کمر، سیاتیک یا بیرون‌زدگی دیسک رنج می‌برید، مشاوره با متخصص ستون فقرات می‌تواند بهترین مسیر درمان را مشخص کند.

جراحی لیزری ستون فقرات با لیزر دکتر حسن محمدی

من دکتر حسن محمدی، متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات هستم. بیش از ۱۵ سال است که در حوزه‌ی درمان و جراحی بیماری‌های مغزی، نخاعی و ستون فقرات فعالیت می‌کنم و همواره تلاش کرده‌ام با بهره‌گیری از دانش روز، تجربه‌ بالینی و تکنولوژی‌های نوین، بهترین مسیر درمانی را برای بیمارانم فراهم کنم.

در این سال‌ها افتخار داشته‌ام که در کنار تیم توانبخشی بیمارستان رفیده، به‌عنوان عضو اصلی تیم درمان بیماران دچار ضایعات مغزی و نخاعی فعالیت کنم. هر روز در کنار این بیماران، معنای واقعی صبر، امید و اراده را لمس کرده‌ام و همین تجربه‌ها، انگیزه‌ی من را برای ادامه‌ی مسیر دوچندان کرده است.

در حال حاضر ریاست بیمارستان توانبخشی رفیده را بر عهده دارم و در کنار کار درمانی، در دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و دانشگاه آزاد اسلامی به آموزش دانشجویان می‌پردازم. باور دارم انتقال تجربه و تربیت نسل آینده پزشکان، بخشی جدایی‌ناپذیر از رسالت حرفه‌ای من است.

برای من، پزشکی فقط یک تخصص نیست؛ راهی است برای خدمت، بازگرداندن امید و کمک به بیماران تا بتوانند دوباره زندگی عادی و شایسته‌ای را تجربه کنند.

اگر در مسیر درمان دچار تردید هستید یا به دنبال مشاوره‌ای مطمئن برای بیماری‌های مغز، نخاع یا ستون فقرات می‌گردید، با اطمینان می‌گویم که در این مسیر همراهتان خواهم بود.

عمل جراحی لامینکتومی

واحد آموزش به بیمار

بیمارستان توانبخشی رفیده

عمل جراحی لامینکتومی

فـهـرست عــنـاویـــن :

عمل جراحی لامینکتومی

اقدامات لازم قبل از عمل جراحی

اقدامات لازم بعد از عمل جراحی

نشانه های عفونت پس از جراحی

حرکت عضو جراحی شده

اصول تغذیه بعد از جراحی

 

عمل جراحی لامینکتومی

نخاع در درون یک فضای بسته به نام کانال نخاعی قرار دارد. کانل نخاعی از پشت سرهم قرار گرفتن مهره ها و حلقه استخوانی پشت مهره ایجاد شده است.گاهی اوقات نخاع در درون این حلقه استخوانی(کانل نخاعی) تحت فشار قرار می گیرد و یا ریشه های عصبی نخاع در حین خروج از کانال نخاعی، تحت فشار قرار می گیرند.

فشار ایجاد شده بر روی نخاع و ریشه های عصبی علل متفاوتی دارد، که مهمترین آنها عبارتند از:

  • هرنی( بیرون زدگی) دیسک بین مهره ای
  • رشد استخوان های اضافه به نام استئوفیت یا اسپور به درون کانال نخاعی
  • ضخیم شدن رباط های اطراف کانال نخاعی
  • جابجا شدن مهره ها و سر خوردن آنها بر روی هم

تنگ شدن فضا موجب فشار به نخاع و ریشه عصبی و بروز علائم بیماری می شود. یک راه خوب برای برداشتن فشار از روی عصب برداشتن قسمتی از حلقه استخوانی است. قسمت در دسترس این حلقه استخوانی لامینا مهره می باشد. با برداشتن لامینا می توان حلقه بسته استخوانی را در یک طرف باز کرده و در نتیجه فشار روی نخاع و عصب را کم کرد.

در عمل جراحی لامینکتومی Laminectomy قسمتی از استخوان مهره ها، به نام لامینا را که بر روی ریشه های عصبی و نخاع قرار گرفته، خارج میکنند؛ تا فشار کمتری به آن ها وارد شود.

 

عمل جراحی لامینکتومی

اقدامات لازم قبل از عمل جراحی لامینکتومی

چند ساعت قبل از جراحی باید تمام بدن خود را با آب و صابون بشویید و بعد از آن از هیچ گونه کرم، پماد، لوسیون و موارد آرایشی استفاده نکنید. به خاطر کم شدن خطر آلودگی زخم جراحی، موهای محل عمل جراحی و اطراف آن را با ماشین تراش برقی از بین ببرید. از خود تراش/ تیغ/ ژیلت استفاده نکنید، زیرا ممکن است؛ در حین تراشیدن زخم و بریدگی ایجاد شده و راهی برای ورود میکروب ها ایجاد شود.

اگر ناخن مصنوعی دارید آن را خارج کنید و لاک انگشتان دست و پاهای خود را پاک کنید. همچنین سمعک، عینک، دندان مصنوعی و زیورآلات (النگو، گوشواره، گردنبند و انگشتر) خود را خارج کنید.

لباس یکبار مصرف مخصوص اتاق عمل(گان) به شما داده می شود، که لازم است آن را پوشیده و از پشت ببندید. قبل از آن لازم است تمام لباس های زیر خود را دربیاورد. همچنین با استفاده از کلاه کاغذی یکبار مصرف بطور کامل موی سر خود را بپوشانید.

لیست تمام داروهای مصرفی در هفته های اخیر قبل از عمل جراحی را تهیه و به پزشک اطلاع دهید. همچنین در مورد ادامه مصرف یا قطع این داروها قبل از عمل جراحی( علی الخصوص داروهای قند خون، فشار خون و تیروئید) از پزشک خود سوال بپرسید.

مصرف داروهای پیشگیری از ایجاد لخته خون را به ترتیب ذیل قطع نمایید:

هپارین 6 ساعت قبل از عمل، انوکساپارین 12 ساعت قبل از عمل، آسپرین 3 روز قبل از عمل، پلاویکس و ریواروکسابان 5 روز قبل و داروی وارفارین یک هفته قبل از عمل جراحی

از حدود هشت الی ده ساعت قبل از شروع عمل جراحی نباید چیزی بخورید یا مایعی بیاشامید، زیرا اگر در حین بیهوشی، معده حاوی مواد غذایی و حتی مایعات باشد؛ ممکن است این مواد از راه مری به سمت دهان بازگشته و سپس به درون ریه رفته و موجب خفگی بیمار شود(آسپیراسیون).

به یاد داشته باشید انجام تنفس عمیق(دم را نگه داشته و بازدم را آهسته انجام دهید) و سرفه بعد از اعمال جراحی به شما در بهبود وضعیت تنفسی و خارج شدن ترشحات بعد از عمل جراحی و انجام بیهوشی عمومی بسیار کمک خواهد کرد.

 

اقدامات لازم بعد از عمل جراحی لامینکتومی

اگر جراحی شما با بیهوشی عمومی انجام شده است، تا چند ساعت بعد از عمل نباید چیزی بخورید. بعد ازگذشت چند ساعت، می توانید با کسب اجازه از پرستار ابتدا مقدار کمی آب بنوشید. اگر تحمل نمودید و دچار ناراحتی، تهوع و استفراغ نشدید؛ می توانید بتدریج مایعات بیشتری بنوشید. پس از گذشت 6 ساعت از جراحی و تحمل مصرف مایعات، می توانید رژیم غذایی نرم را شروع نمایید.

در هر عمل جراحی احتمال عفونت وجود دارد. به منظور کاهش احتمال عفونت بعد از اعمال جراحی به بیمار آنتی بیوتیک تزریقی داده می شود.

پزشک جراح برای بستن محل برش جراحی از بخیه جذبی و یا غیر جذبی استفاده می کند.

هفته اول بعد از جراحی روی پانسمان آب نزنید. یک هفته بعد از عمل جراحی، می توان بدون پانسمان استحمام کرد و در صورت نیاز به استحمام در هفته اول، از پانسمان ضد آب استفاده کنید.

پانسمان محل جراحی یک روز در میان در منزل تعویض شود.

دو هفته بعد از عمل جراحی لازم است نخ های بخیه کشیده شوند، اما در بیماران دیابتی و دارای اختلال ترمیم پوست نباید بخیه ها تا سه هفته کشیده شوند.

شما باید محل جراحی را تمیز نگه دارید و مراقب باشید تا چرک نکند و طبق دستور پزشک، پانسمان آن را عوض کنید.

هر روز محل جراحی شده را بررسی کنید، تا عفونت نکرده باشد. اگر علائم عفونت را در آنجا دیدید، به پزشک خود مراجعه کنید.

دو هفته بعد از عمل جراحی جهت ویزیت ناحیه عمل توسط پزشک جراح به کلینیک بیمارستان مراجعه نمایید.

 

نشانه های عفونت پس از جراحی لامینکتومی

1-ترشحات زرد یا سبز رنگ

2-تغییر بوی ترشحات محل جراحی

3 -قرمزی یا سفت شدن اطراف برش جراحی

4- گرم بودن محل برش جراحی موقع دست زدن به آن

5-تب

6- افزایش درد

7 -افزایش خونریزی و ترشحات زیاد که پانسمان را خیس کند

ممکن است به صورت طبیعی بعد از جراحی، کمی احساس سوزش، خارش، درد و بی حسی در محل برش جراحی داشته باشید. همچنین ممکن است کمی ترشح، کبودی و برآمدگی کوچکی در این قسمت مشاهده کنید. البته باید گفت این علائم طبیعی هستند و جای نگرانی ندارد. به محل زخم جراحی، الکل، آب اکسیژنه (پراکسید هیدروژن) و بتادین نزنید، زیرا باعث آسیب بافت و تاخیر در بهبودی زخم می شود.

صرفاً از بتادین جهت تمیز نمودن اطراف زخم استفاده کنید و به هیچ عنوان از بتادین برای روی زخم استفاده نکنید.

حرکت عضو جراحی شده

بعد ازعمل جراحی به تشخیص پزشک جراح یک کمربند برای شما در نظر گرفته می شود و فردای عمل جراحی از تخت خارج می شوید.

به اندازه کافی را بروید و در ویزیت مجدد بعد از جراحی، از پزشک خود میزان فعالیت وحرکات مجاز را سوال نمایید.

یکی از عوارض عمل های جراحی، تحلیل تدریجی عضلات اندام جراحی شده است. بنابراین طبق یک برنامه منظم حرکات نرمشی خاصی را انجام داده تا قدرت عضلات اندام در حد متعادلی حفظ شود.

 

اصول تغذیه بعد از جراحی لامینکتومی

  • پروتئین

پروتئین در بازسازی بافت و بهبود زخم نقش بسیار موثری دارد. بهترین انواع پروتئین را می‌توانید از غذاهایی مانند ماهی، تخم‌مرغ، مرغ، غذاهای دریایی، محصولات لبنی کم چرب، محصولات سویا، گوشت بدون چربی، لوبیا، آجیل و عدس دریافت کنید.

  • ویتامین A

ویتامین A پس از عمل جراحی به علت تاثیری که روی التیام زخم دارد، بسیار مهم است ویتامین A از پرتقال، گریپ‌فروت، انبه و سبزیجاتی مانند هویج، کلم بروکلی، اسفناج و نیز پنیر، تخم‌مرغ، شیر و جگر قابل دریافت است.

  • ویتامین C

ویتامین C یک مکمل ضروری پس از جراحی است. اگر می‌خواهید روند بهبودی خود را تسریع بخشید؛ نباید آن را نادیده بگیرید. این ویتامین برای ایجاد پروتئین کلاژن مورد نیاز است و همچنین برای التیام زخم‌های ناشی از جراحی نیز ضرورت دارد. غذاهای غنی از ویتامینC  شامل: فلفل شیرین، میوه‌های خانواده‌ی مرکبات، سیب‌زمینی، کلم بروکلی، کیوی، انواع توت‌ها، ملون و گوجه‌فرنگی می باشند.

  • ویتامین D و کلسیم

ویتامین D و کلسیم برای تسریع روند التیام زخم بسیار مهم هستند. بهترین مواد غذایی حاوی ویتامین D و کلسیم عبارتند از محصولات لبنی کم چرب، تمام انواع شیر که با ویتامین D غنی شده‌اند. علاوه براین ماست نیز یک منبع عالی از کلسیم محسوب می‌شود.

  • ویتامین E و K

ویتامین های E و K ممکن است از مهم‌ترین مواد مغذی در رژیم غذایی پس از عمل باشند. ویتامین E موجود در آجیل، روغن‌های نباتی، شیر، جگر گاو و تخم‌مرغ، از بدن شما در برابر رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند. ویتامین  Kنیز در ماهی، سبزیجات دارای برگ سبز، روغن‌های نباتی و جگر یافت می‌شود و برای لخته شدن خون مناسب است.

  • فیبر

یکی از مشکلات شایع پس از عمل جراحی یبوست است. به منظور اجتناب از این عارضه‌ی ناخوشایند پس از جراحی، باید مواد غذایی غنی از فیبر مصرف کنید. برخی از غذاهایی که دارای فیبر زیاد هستند، عبارتند از آلو، لوبیا، تخم کتان، گلابی، سیب، سبزیجات تازه، جوی دوسر و نان تهیه شده از غلات کامل.

  • روی

در حالی که تمام مواد مغذی برای روند بهبودی ضروری هستند، روی به دلیل تاثیری که در بهبود زخم دارد، بسیار با اهمیت است. روی یک ماده‌ی معدنی موجود در غذاهای دریایی، گوشت مرغ، گوشت گاو، گوسفند، جگر، آجیل، لوبیا، تخمه‌ی کدو تنبل، دانه‌های کنجد و محصولات لبنی است.

  • آهن

پس از جراحی، میزان آهن بدن‌تان بسیار پایین است. بنابراین، مهم است که برای مقابله با این وضعیت، غذاهای حاوی آهن را به رژیم غذایی‌تان اضافه کنید. با این حال، مطمئن شوید که بیش از حد آهن مصرف نکنید زیرا ممکن است برای سلامتی شما مضر باشد.

  • کربوهیدرات

کربوهیدرات‌ها منبع اصلی انرژی برای مغز و عضلات هستند. کربوهیدرات‌های غنی از فیبر شامل میوه‌ها، غلات، لوبیا، سبزیجات و حبوبات مفید هستند، زیرا می‌توانند از بروز یبوست، که عارضه‌ی جانبی ناخواسته‌ی مرتبط با داروهای مسکن است، جلوگیری کنند.

  • پروبیوتیک‌ها (باکتری های مفیدی که در بدن زندگی کرده و فواید سلامتی برای بدن دارند. )

برای بعضی از عمل‌های جراحی پزشکان آنتی‌بیوتیک را برای جلوگیری از عفونت تجویز می‌کنند. آنتی بیوتیک ها از جهت پیشگیری از بروز عفونت، قطعا روند بهبودی را تسریع می‌بخشند؛ ولی در عین حال می‌تواند باعث عدم توازن در سیستم گوارش شما شود و فلورهای طبیعی روده می‌تواند همراه با باکتری‌هایی که ممکن است باعث عفونت شوند، از بین برود. برخی از غذاهای حاوی پروبیوتیک عبارتند از ترشی، سبزیجات، ماست دارای ارگانیسم‌های فعال، کلم‌ترش و شکلات تلخ. این مواد خوراکی می‌توانند به بهبود فرایند هضم کمک کنند.

  • چربی های خوراکی

چربی‌های خوراکی به شما انرژی می‌دهند و نیز در جذب ویتامین‌های محلول در چربی و واکنش ایمنی دخیل هستند. چربی‌های مفید برای قلب از روغن‌های نباتی، روغن زیتون، آجیل، آووکادو استخراج می شوند. این چربی‌های سالم به بهبود واکنش ایمنی بدن و افزایش سطح انرژی پس از عمل جراحی کمک می‌کنند.

 

پس از ترخیص از بیمارستان می توانید هرگونه مشکل و سوال خود را با

سرپرستار بخش جراحی/ سوپروایزر آموزش به بیمار مطرح نمایید.

 

ارتباط با بخش جراحی تماس با شماره مستقیم 222082 87

ارتباط با واحد آموزش به بیمار تماس با شماره 23570 ( داخلی 255)

هماهنگی نوبت ویزیت پزشک جراح تماس باشماره 23570(داخلی106)

من برایت دعا می کنم گل های وجود نازینینت هیچ گاه پرمژده نشوند

برای شاپرک باغچه خانه ات دعا می کنم که بال هایشان هرگز محتاج مرهم نباشد

و برایت صبر زیبا و امید آرزومندم

و شفای عاجل از آن یگانه مهربان

آمادگی‌های قبل از جراحی در جراحی ستون فقرات کمری، پشتی و گردن

 1-استحمام قبل از بستری در بیمارستان

2-تراشیدن موهای ناحیه‌ جراحی( در بیمارستان)

3-از شب قبل ازعمل بیمار باید ناشتا باشد.

4-داروهای ضد انعقاد خون مانند آسپرین (3 روز قبل)، پلاویکس، اسویکس و ریواروکسابان (5 روز قبل) و وارفارین یک هفته قبل از جراحی باید قطع شوند.

5-داروهای دیابت خوراکی غیر از مت فورمین باید از 48 ساعت قبل از جراحی قطع شود ولی انسولین ادامه یابد.

6-سوابق بیماری (فشار خون، بیماری قلبی، کلیوی، کبدی، دیابت و مشکلات تیروئید و…) باید توسط بیمار به اطلاع جراح رسانده شود.

7-در زمان ناشتایی داروهای ضد فشارخون، تیروئید و قلبی (غیر از آسپرین و پلاویکس) با مقدار کم آب قابل مصرف است.

8-مدارک بیمار شامل ام آر آی، سی‌تی‌اسکن و رادیولوژی و نوار عصب وعضله حتما در زمان بستری همراه بیمار باشد.

9-در صورت سکته قلبی و مغزی طی 6ماه اخیر، حتما پزشک را در جریان بیماری قرار دهید.

10-در بیماران دارای دیسک گردن که قرار است جراحی از ناحیه جلوی گردن انجام شود، حتما آقایان ریش و سبیل را کاملا شیو نمایند.